Museum Holambra

Holambra, geschiedenis van een Nederlandse kolonie in Brazilië

De naam Holambra komt van de samenvoeging van HOLland - AMerika – BRAzilië en is een Braziliaanse nederzetting gelegen in het binnenland van de deelstaat São Paulo, dichtbij de stad Campinas. De plaats is in 1948 gesticht door Nederlandse immigranten, voornamelijk katholieke boerengezinnen. Toen de eerste kolonisten met inventaris, landbouwwerktuigen en koeien aankwamen was er vrijwel niets dan het landgoed Fazenda Ribeirão en wat vervallen pau-a-pique huisjes (gemaakt van bamboe en leem). Alles moest van de grond af aan opnieuw ontgonnen en opgebouwd worden. En dat deden de Nederlanders, samen met de Brazilianen. Tussen 1948 en 1960 kwamen naar schatting 650 Nederlandse immigranten aan in Holambra. De stichting van de kolonie Holambra werd destijds onder meer gestimuleerd en ondersteund door de KNBTB, de Katholieke Nederlandse Boeren- en Tuindersbond.

Museo Holambra

De kolonie was gebaseerd op coöperatieve samenwerking, een concept dat in Brazilië onbekend was. Alles verliep via de Cooperativa Agropecuária Holambra (Landbouw en Veeteelt Coöperatie Holambra) die niet alleen de agrarische organisatie op zich nam, zoals ontginning en verkoop van producten, maar zich ook bezighield met huisvesting, scholing en gezondheidszorg. Kortom, het economische en maatschappelijke leven speelde zich rond deze coöperatie af.

Momenteel (2017) telt Holambra ruim dertienduizend inwoners en is het een zeer welvarende gemeente. Naar schatting tien procent van de huidige bevolking is nog van Nederlandse herkomst. Tegenwoordig vormt de bloemen- en plantenteelt de belangrijkste economische activiteit van de stad, die in heel Brazilië bekend staat als ‘Cidade das Flores’ (Bloemenstad). Maar ook als toeristische bestemming is Holambra steeds meer in trek en een aangename plek om te wonen.

Enkele jaren voor de viering van het 40-jarig bestaan van Holambra, in 1988, ontstond bij een aantal immigranten de behoefte om het verleden van de Nederlandse kolonie voor toekomstige generaties en andere geïnteresseerden te bewaren en zichtbaar te maken. Men wilde een museum oprichten. Het idee werd van harte ondersteund door de Coöperatie en er werd een commissie samengesteld die enthousiast aan de slag ging. Er volgde een oproep aan de gemeenschap om historisch interessant materiaal af te staan of uit te lenen, en dit verzoek was niet aan dovemansoren gericht. Foto’s, films, krantenartikelen, documenten, maar ook huisraad, kerk-, school- en medische attributen, karren en landbouwwerktuigen vonden hun weg naar het museum-in-oprichting. Het Museum Holambra opende een aantal jaar later in 1991 voor het eerst haar deuren en in 1994 werd de Associação (Vereniging) Museu Histórico e Cultural de Holambra officieel een feit.

Museo Holambra
 
Eén van de grondleggers van het museum was Wim Welle. Deze pionier heeft met zijn fototoestel de beginperiode van de Nederlandse kolonie in zijn vele facetten vastgelegd. Zijn unieke en omvangrijke fotocollectie is van onschatbare waarde voor de geschiedenis van Holambra. Een groot deel daarvan wordt tentoongesteld in de fotohal, die uit eerbetoon zijn naam draagt sinds zijn overlijden in 2004.

Het museum heeft een filmzaaltje waar tijdens openingsuren continu bewegende beelden te zien zijn uit de eerste jaren van de kolonisatie. Buiten zijn replica’s te bezichtigen van twee pionierswoningen. Het museum biedt tevens onderdak aan een steeds omvangrijker wordend archief. Zo bestaat de fotocollectie inmiddels uit meer dan drieduizend foto’s en zijn bijna alle weekkrantjes (mededelingenblad) uit de eerste vier decennia van de kolonisatieperiode in het museum ondergebracht. Belangrijke historische archieven van de Coöperatie (CAPH) en de Zusters van het Heilig Graf worden door het museum beheerd.
Sinds de oprichting wordt het Museum Holambra breed gedragen en ondersteund door de Holambrese gemeenschap, zowel door de Nederlandse immigranten als de Brazilianen. Er komen nog steeds geregeld bijdragen in de vorm van foto’s en objecten binnen. De collectie blijft zich uitbreiden. Het museum draait vanaf het begin op enthousiaste vrijwilligers. Door delen van de collectie te digitaliseren en met anderen te delen wil het museum de geschiedenis en het migratie- erfgoed voor iedereen behouden en beschikbaar te stellen.

Museu e Centro Histórico Cultural de Holambra
info@museuholambra.com.br
http://www.museuholambra.com.br

Alameda Maurício de Nassau, 894 Centro - Postcode: 13.825-000 Holambra, São Paolo Brasil